خبر فوری
خبرگزاری فارس گوناگون کد خبر : ۶۲۹۷۶۴۳
تاریخ انتشار : ۱۶ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۰۲:۰۰
هر یک از علامه طباطبایی و یاکوب اوکسکول با ابتنا و اتکا بر واقعیات زیستی و تکوینی جانداران به نظریه پردازی در حوزه جهان ادراکی و انسان پرداخته اند.

چکیده

هر یک  از علامه طباطبایی و یاکوب اوکسکول با ابتنا واتکا بر واقعیات زیستی و تکوینی جانداران به نظریه پردازی در حوزه جهان ادراکی و انسان پرداخته اند . نظریه اعتباریات علامه طباطبایی و نظریه اومولت  اوکسکول از این حیث در اهداف واجد همسانی ها و قرابت هایی است که بستری را مهیا می کند تا بتوان پاره ای امکانات و قابلیت های تئوریک را در نظریه علامه بسط  و گسترش داد. ادراکات اعتباری ، تمهیدات ذهنی و ابزارهایی ادراکی است که تحت تاثیر نیاز های تکوینی و احساسات   برآمده از آن ها جعل و ساخته می شود . اومولت هم جهان است آن گونه  که از سوی موجود زنده تحت تاثیر نیاز های جسمی برای او شکل می گیرد . این شکل گیری با ساز و کار تعریف (=اعتبار) حاصل می شود که در "چرخه کارکردی" و تعامل و تاثیر و تاثر متقابل محیط و فرایند تعریف   حاصل می شود . آنچه محوراست ، جسمانیت  و نیازهاست .  
توجه به واقعیت زیستی و نیازهای جسمی و تکوینی، توجه به تاثیر ابعاد غیرمعرفتی  بر دستگاه ذهن و معرفت و پیوند میان جنبه مادی و ادراکی و معنایی ، توجه به معیار کارایی و مفید بودن به جای معیار صدق و کذب ، تاکید بروجوه سابجکتیو در اومولت و اعتباریات ، ربط و پیوند با واقعیات ازطریق جسمانیت در اوکسکول و از جهت خاستگاه تکوینی و غایت خارجی در اعتباریات در علامه   از وجوه همسانی موجود میان ان دونظریه است .  
اما وجوه اختلاف عمده را باید در باور به ادراکات  اعتباری ثابت دانست که علامه آنرا بر اساس احساسات و نیاز های نوعی و ثابت ، توجیه و تبیین می کند ولی اوکسکول ساز و کار دوسویه تاثیرپذیری از خارج و بازتعریف مدام ، جایی برای ثبات نمی گذارد. علاوه بر این در نظریه اوکسکول تفکیکی میان حقایق و اعتباریات ان گونه که در نظریه علامه می توان یافت ، به چشم نمی خورد.
   

کلیدواژه ها: علامه طباطبائی؛ اعتباریات؛ ادراکات عملی؛ اکسکول؛ امولت؛ چرخه کارکردی

نویسندگان:

حسین هوشنگی: دانشیار دانشگاه امام صادق (ع)

احمد پاکتچی: دانشگاه امام صادق (ع)

فصلنامه حکمت و فلسفه - دوره 12، شماره 45، بهار 1395.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

منبع این خبر (خبرگزاری فارس) است و جستجوگر خبر سایت تیتر نو در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. چنانچه محتوا را شایسته تذکر میدانید، خواهشمند است کد خبر (6297643) را همراه با ذکر منبع و موضوع به شماره 3000123095 پیامک بفرمایید.