خبر فوری
خبرگزاری فارس گوناگون کد خبر : ۶۲۹۷۲۳۷
تاریخ انتشار : ۱۶ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۰۰:۱۶
سالهاست که کیفیت اجرا و نحوه واگذاری پروژه های دولتی (حاکمیتی) مورد بحث است و مشکلات ناشی از اجرای ضعیف و ناکارآمد این گونه پروژه ها و فسادهای بی شمار در ارائه آنها گریبان گیر کشور است.

«چالش» (challenge) یا همان مسابقه دولتی، سازوکاری نوآورانه و بسیار کم هزینه برای اجرای پروژه های دولتی است که به دلیل فواید بسیار آن نسبت به سایر راهکارها مورد توجه کشورهای پیشرفته است.

سالهاست که کیفیت اجرا و نحوه واگذاری پروژه های دولتی (حاکمیتی) مورد بحث است و مشکلات ناشی از اجرای ضعیف و ناکارآمد این گونه پروژه ها و فسادهای بی شمار در ارائه آنها گریبان گیر کشور است. بسیاری از پروژه های دولتی با هزینه های گزاف انجام می شوند و بسیاری از آنها صرفاً به افرادی خاص مانند اساتید دانشگاه های برجسته تهران یا مجموعه هایی مشخص سپرده می شوند.

برای حل مشکل واگذاری و اجرای این پروژه ها روش های مختلفی از جمله ایجاد سامانه مناقصات و مزایدات کشور راه اندازی شد که متاسفانه با کم توجهی غیر قابل توجیهِ مسئولین، آن چنان که باید و شاید قوت نگرفت.

اما راهکار اجرای بهینه این پروژه های چیست؟

«چالش» challenge سازوکاری است که در آن دستگاه‌های حکومتی و حتی بخش خصوصی مسئله خود را با دقت و بیان جزئیاتِ مدنظر مطرح می کنند و از کارشناسان، ذی نفعان، دانشگاهیان و حتی عموم مردم درخواست می کنند که در ازای دریافت  پاداش مشخصی به این مسئله پاسخ دهند.

برای مثال دولت ایالات متحده با راه اندازی  سایت challenge.gov بستر اجرای پروژه های دولتی را با سازوکار چالش فراهم نمود. این سایت که در سال 2010 آغاز به کار کرده است تا پایان سال 2016 توانست بیش از 640 مورد چالش برگزار کند.مجموع ارزش جوایز اهدا شده در این چالش ها ، 220 میلیون دلار و تعداد مشارکت‌کنندگان 250 هزار نفر بود است.

نکته قابل توجه در باره این سایت این است که این سامانه بدلیل ایجاد بستری برای جمع آوری ایده های نوآورانه در سال 2014، از بین 600 نامزد جایزه نوآوری که توسط دانشگاه هاروارد اعطا می شود، حائز بالاترین امتیاز و برنده جایزه شد.

فرآیند اجرای چالش در این سامانه به این صورت است که ابتدا  دستگاه‌های دولتی برای رفع نیازهای خود، درخواستشان را همراه با زمان و جوایز مد نظر در این سامانه ثبت می کنند، سپس افراد یا شرکتهای متقاضی شرکت در چالش پاسخ های خود را ارسال کرده و در نهایت، سازمان ارائه دهنده چالش به ارزیابی پاسخ ها و تعیین برندگان میپردازند.

طراحان این سامانه برای اینکه بتوانند افراد بیشتری از جامعه هدف چالش ها را تشویق به ارائه پاسخ نمایند، با یک طرح مبتکرانه جوایز را دسته بندی می کنند. به این ترتیب که جوایز در سه سطح ارائه می شوند و هر طیف از شرکت کنندگان با افراد یا شرکت های هم رده خود قیاس می شوند. به این ترتیب علاوه بر شرکت های بزرگ، مجموعه های نوپا و حتی گروه های دانشجویی نیز انگیزه کافی برای شرکت در این چالش ها را خواهند داشت. برای مثال در  «چالش پیش‌بینی جرایم» سه دسته جایزه 5، 10 و 15 هزار دلاری به ترتیب برای دانشجویان، شرکت های کوچک و شرکت های بزرگ در نظر گرفته شد و در هر دسته به 40 فرد یا شرکت برتر جایزه داده شد. با این کار علاوه بر دریافت پاسخ مناسب برای مسئله حاکمیتی، استعدادهای جوان شناسایی و به سمت حل مسائل اساسی کشور سوق داده شدند.

فرایند ارزیابی پاسخ های دریافتی چالش

یکی از مشکلات برگزاری چالش ها ارزیابی دقیق انبوه پاسخ های دریافتی است که کاری زمانبر و دشوار است. برای حل این مشکل می توان، ارزیابی پاسخ های دریافتی را نیز به چالش گذاشت. مثلاً سازمان ملی بهداشت ایالات متحده  برای افزایش اگاهی عمومی در رابطه با بیماری سلول‌های خونی، به کمک سایت  challenge.gov چالش نوشتن رمان را ارائه نمود. از آنجا که مخاطب این رمان ها مردم بودند، لذا ارزیابی مردم می توانست داوری مناسبی برای این چالش باشد. لذا تمام رمان های ارسالی در سایت بارگذاری شده و از مردم خواسته شد تا در ازای پاداش مشخصی، رمان ها را ارزیابی نمایند. با این کار علاوه بر برداشته شدن بار ارزیابی انبوه رمان های دریافتی از دوش سازمان بهداشت ملی، رمان مورد علاقه مردم نیز شناسایی شد.

از مثالهای  فوق برمی آید که، اجرای پروژه های حاکمیتی در قالب چالش علاوه بر ایجاد فرصت برابر برای عموم پژوهشگران و دانشگاهیان در دریافت این پروژه ها زمینه های  رانت و فساد را کاملا از بین می برد. از سویی دیگر در چالش به جای پرداخت هزینه به اجرای فرآیند به خروجی و محصول نهائی جایزه داده می شود و این کار علاوه بر کاهش هزینه ها باعث دریافت انبوهی از پاسخ ها به جای یک پاسخ واحد می شود.

در پایان باید گفت توسعه  تکنولوژی های ارتباطات و اطلاعات باعث ایجاد زیرساخت های  نوآورانه و بهینه برای حل معضلات حاکمیت شده است که «چالش» یکی از آنهاست. متأسفانه در کشور ما علی‌رغم نیاز مبرم دستگاه های حاکمیتی و  توان و ظرفیت بالای موجود، تا کنون چنین سامانه هایی راه اندازی نشده است.[1]

در یادداشت بعدی به اجرای «چالش همراه با مجلس» که اولین چالش مشارکت در قانون نویسی در کشور است، خواهیم پرداخت.

پی نوشت:

[1] برای مطالعه بیشتر در این زمینه به http://transparency4iran.ir/post/508 مراجعه نمایید.

انتهای متن/

منبع این خبر (خبرگزاری فارس) است و جستجوگر خبر سایت تیتر نو در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. چنانچه محتوا را شایسته تذکر میدانید، خواهشمند است کد خبر (6297237) را همراه با ذکر منبع و موضوع به شماره 3000123095 پیامک بفرمایید.